Qurani-Kərimin surələri Peyğəmbərin ﷺ Məkkədən Mədinəyə hicrətindən əvvəl, yoxsa sonra nazil olmasına görə Məkki və ya Mədəni adlanır.
Mənası
Peyğəmbər Məhəmməd ﷺ Məkkədə, 622-ci ildə Mədinəyə hicrətdən əvvəl nazil olan surələr Məkki (Məkkə) surələri adlanır. Hicrətdən sonra — Mədinədə və onun ətrafında, hətta səfərlərdə — nazil olanlara isə Mədəni (Mədinə) surələri deyilir. Bu adlar nazilolma yerindən çox, nazilolma vaxtını bildirir.
Məkki surələr
Məkki surələr çox vaxt qısadır, qısa və təsirli ayələrdən ibarətdir. Onlar hər şeydən əvvəl tək Allaha iman, Qiyamət günü, Cənnət və Cəhənnəm, əvvəlki peyğəmbərlər və onların qövmləri haqqında danışır. Son cüzün böyük hissəsi Məkkidir.
Mədəni surələr
Mədəni surələr adətən daha uzundur, ayələri də uzun olur. İmanla yanaşı, onlar yeni müsəlman icmasına yol göstərir: ibadət, oruc və həcc, nikah və ailə, ticarət, ədalət və başqaları ilə münasibətlər. Ən uzun surə olan Bəqərə surəsi Mədənidir.
Alimlər bunu necə bilir
Surənin Məkki və ya Mədəni olması səhabələrin və onlardan sonrakı nəslin rəvayətlərindən, həmçinin surənin məzmunundan bilinir. Bəzi surələr barədə rəvayətlər fərqlidir, ona görə də siyahılar bir qədər fərqlənə bilər; surədə başqa vaxt nazil olmuş ayrı-ayrı ayələr də ola bilər.
Siyahı
Muslim Chat tətbiqində əsas götürülən siyahıya görə 89 surə Məkki, 25 surə isə Mədənidir.
Məkki (89)
- Fatihə
- Ənam
- Əraf
- Yunus
- Hud
- Yusif
- İbrahim
- Hicr
- Nəhl
- İsra
- Kəhf
- Məryəm
- Taha
- Ənbiya
- Həcc
- Möminun
- Furqan
- Şuəra
- Nəml
- Qəsəs
- Ənkəbut
- Rum
- Loğman
- Səcdə
- Səba
- Fatir
- Yasin
- Saffat
- Sad
- Zümər
- Ğafir
- Fussilət
- Şura
- Zuxruf
- Duxan
- Casiyə
- Əhqaf
- Qaf
- Zariyat
- Tur
- Nəcm
- Qəmər
- Rəhman
- Vaqiə
- Mülk
- Qələm
- Haqqə
- Məaric
- Nuh
- Cin
- Müzzəmmil
- Müddəssir
- Qiyamə
- İnsan
- Mürsəlat
- Nəbə
- Naziat
- Əbəsə
- Təkvir
- İnfitar
- Mutəffifin
- İnşiqaq
- Buruc
- Tariq
- Əla
- Ğaşiyə
- Fəcr
- Bələd
- Şəms
- Leyl
- Zuha
- İnşirah
- Tin
- Ələq
- Qədr
- Adiyat
- Qariə
- Təkasür
- Əsr
- Huməzə
- Fil
- Qureyş
- Maun
- Kövsər
- Kafirun
- Məsəd
- İxlas
- Fələq
- Nas
Mədəni (25)
- Bəqərə
- Ali-İmran
- Nisa
- Maidə
- Ənfal
- Tövbə
- Rəd
- Nur
- Əhzab
- Məhəmməd
- Fəth
- Hücurat
- Hədid
- Mücadilə
- Həşr
- Mümtəhinə
- Səff
- Cümə
- Münafiqun
- Təğabun
- Talaq
- Təhrim
- Bəyyinə
- Zəlzələ
- Nəsr
Həmçinin bax
Bu səhifə sonuncu dəfə 3 oktyabr 2026 tarixində yenilənib.