Ӏабдул-Басит Ӏабдус-Самад (Ӏаьрбийн маттахь: عبد الباسط عبد الصمد; 1927 – 30 ноябрь 1988) — Мисаран къари вара, Деза Къуръан доьшург. «Дешин легаш» аьлла дагалоьцуш верг, иза ткъолгӀачу бӀешеран уггар доккхачу къарийх лоьру, цуьнан яздарш тахана а бусалбанийн дуьненахь массанхьа цӀеношкахь а, маьждигашкахь а, радиохь а хеза. Иза Muslim Chat-ан Къуръанехь долчу ялх къарех цхьаъ ву, шен мураттал дешарца.
Бераллин шераш
Ӏабдул-Басит 1927 шарахь Армантехь вина — Лакхарчу Мисарехь, Луксорал къилбехьа, Нил тӀехь йолчу гӀалахь. КӀант волуш Къуръан дагахь Ӏамийна цо, таджвид — нийса дешаран бакъонаш — шен кӀоштарчу хьехархошкара Ӏамийна; цигахь цуьнан аз сиха гуллакхашкахь оьшуш хилла.
Говзаллин некъ
1951 шарахь иза Мисаран радиохь къари хилла, цуьнан аз сиха Мисарал генна а девза хилла. Каирерчу девзачу маьждигийн къари хилла иза, царна юкъахь Аль-Хьусайнан маьждиг а.
1950-гӀа шерашкара 1980-гӀа шерашка кхаччалц иза Къуръан деша чӀогӀа шуьйра лелла — СаӀудийн Ӏаьрбийчу, Пакистане, Хьинде, Индонези, Малайзе, Къилба Африке, Марокко, Алжире, Францие, Американ Цхьаьнатоьхначу Штаташка, кхечу дукхачу мехкашка а. Масех пачхьалкхо цунна мидалш елла. Иза Мисаран къарийн синдикатан хьалхара куьйгалхо а хилла.
ХатӀ
Ӏабдул-Басит цецваккхаш долчу са лацаран говзаллина вевза — деха дакъош цхьана садеттарехь доьшура цо — иштта цӀена, декъаш долу, синхаамах дуьзна аз хиларна. Цо Къуръан дерриге яздина: дийнахь ладогӀа хьакъ долчу барамечу мураттал хатӀехь а, кхин а меллачу, мукъамечу муджаввад хатӀехь а.
Махьмуд Халил аль-Хьусарица, Мухьаммад Сиддикъ аль-Миншавица, Мустафа Исмаилца цхьаьна иза дукхахьолахь керлачу заманан уггар Ӏаткъаме долчу диъ Мисаран къарех цхьаъ аьлла лоьру.
Кхалхар а, тӀаьхьа диснарг а
Иза Каирехь 30 ноябрь 1988 шарахь кхелхина. Цуьнан цӀе тиллина маьждиг цуьнан ден-ненан гӀалахь, Армантехь, схьайиллира, цуьнан ши кӀант а къарийш хилла. Иттанаш шераш даьлча а цуьнан яздарш Къуръанан уггар дукха ладугӀучу дешаршна юкъахь ду.
Muslim Chat-хь ладогӀар
Muslim Chat-ан Къуръанехь муьлхха а сура схьаелла, Recitation («Дешар») чохь Ӏабдул-Басит харжа: сура аят аятана доьшу, доьшуш долу аят Мусхьафан агӀонгахь билгалдоккху, агӀонаш шаьш дӀасаерзало. ХӀокху сайтан суран агӀонашкахь а иштта харжам бу. Ӏабдул-Басита доьшуш ладогӀа: Сура Ясин, Сура Ар-Рахьман, Сура Ал-Мулк, Сура Ал-Кахф я Сура Ал-Фатихьа.
Кхин а хьажа
- Махьмуд Халил ал-Хьусари — мисаран къари (1917–1980)
- Мухьаммад Сиддикъ ал-Миншави — къарийн доьзалера мисаран къари (1920–1969)
- Мишари Рашид Алафаси — кувейтан къари а, имам а (1976 шарахь вина)
- Абдуррахьман ас-Судайс — СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан къари, 1984 шарахь дуьйна Маккахь Масджид ал-Хьарам маьждиган имам
- СаӀд ал-ГӀамди — Даммамера СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан къари а, имам а (1967 шарахь вина)
- Muslim Chat-хь болу Къуръанан къарийн могӀам
- Къари — къари мила ву
- Сийлахь Къуръан онлайн деша
Хьосташ
- Ӏабдул-Басит Ӏабд ус-Самад. Wikipedia. Хьаьжна: 3 октябрь 2026.
- Мисаран «Дешин легаш» — кхалхарна 36-гӀа шо кхаьчча, цуьнца бевзаш хила. Egypt Today. Хьаьжна: 3 октябрь 2026.
ХӀара агӀо тӀаьххьара карлаяьккхина: 3 октябрь 2026.