Әбдел-Бәсит Әбдес-Сәмәд (ғәрәпсә: عبد الباسط عبد الصمد; 1927 – 1988 йылдың 30 ноябре) — мысыр ҡарийы, Изге Ҡөрьән уҡыусы. «Алтын тамаҡ» тип иҫкә алынған был кеше XX быуаттың иң бөйөк ҡариҙары иҫәбенә инә, уның яҙмалары әле лә бөтә мосолман донъяһында өйҙәрҙә, мәсеттәрҙә һәм радиола яңғырай. Уның мөрәттәл уҡыуы Muslim Chat Ҡөрьәнендәге алты ҡари уҡыуының береһе.
Бала саҡ
Әбдел-Бәсит 1927 йылда Үрге Мысырҙа, Луксордың көньяғында, Нил буйындағы Әрмәнт ҡалаһында тыуған. Ул Ҡөрьәнде бала сағында уҡ ятлаған һәм тәжүидте — дөрөҫ уҡыу ҡағиҙәләрен — үҙ төбәгендәге остаздарҙан өйрәнгән, унда уның тауышы тиҙҙән йыйындарҙа һоралған булып киткән.
Эшмәкәрлеге
1951 йылда ул Мысыр радиоһында ҡари булып китә, һәм уның тауышы тиҙ арала Мысырҙан күп ситтә билдәле була. Ул Ҡаһирәнең билдәле мәсеттәрендә, шул иҫәптән Әл-Хөсәйен мәсетендә ҡари булып хеҙмәт иткән.
1950-се йылдарҙан 1980-се йылдарға тиклем ул уҡыу өсөн бик күп сәфәр ҡылған — Сәғүд Ғәрәбстанына, Пакистанға, Һиндостанға, Индонезияға, Малайзияға, Көньяҡ Африкаға, Мароккоға, Алжирға, Францияға һәм Америка Ҡушма Штаттарына, башҡа бик күп илдәр араһында. Бер нисә хөкүмәт уны миҙалдар менән бүләкләгән. Ул шулай уҡ Мысырҙағы Ҡөрьән ҡариҙары союзының тәүге етәксеһе булған.
Ысулы
Әбдел-Бәсит үҙенең иҫ киткес тын алыуын идара итеүе — оҙон өлөштәрҙе бер тында уҡыуы — һәм тойғоға бай, асыҡ, яңғырауыҡлы тауышы менән дан тота. Ул бөтә Ҡөрьәнде көндәлек тыңлау өсөн уңайлы тигеҙ мөрәттәл ысулында ла, әкренерәк, моңло мөжәүүәд ысулында ла яҙҙырған.
Мәхмүд Хәлил әл-Хосари, Мөхәммәд Сиддиҡ әл-Миншәүи һәм Мостафа Исмәғил менән бергә уны йыш ҡына хәҙерге замандың иң йоғонтоло дүрт мысыр ҡарийы иҫәбендә атайҙар.
Вафаты һәм мираҫы
Ул 1988 йылдың 30 ноябрендә Ҡаһирәлә вафат булған. Тыуған ҡалаһы Әрмәнттә уның исемендәге мәсет асылған, ә ике улы атаһы юлынан ҡари булып киткән. Тиҫтәләрсә йылдар үткәс тә уның яҙмалары Ҡөрьәндең иң күп тыңланған уҡыуҙары иҫәбендә ҡала.
Muslim Chat-та тыңлау
Muslim Chat Ҡөрьәнендә теләһә ниндәй сүрәне асығыҙ һәм Recitation (Уҡыу) бүлегендә Abdul Basit (Әбдел-Бәсит) һайлағыҙ: сүрә аят артынан аят уҡыла, уҡылған аят Мөсхәф битендә билдәләнә, ә биттәр үҙенән-үҙе әйләнә. Был сайттың сүрә биттәрендә лә шундай уҡ һайлау бар. Әбдел-Бәситтең Йәсин сүрәһен, Әр-Рахман сүрәһен, Әл-Мөлк сүрәһен, Әл-Кәһф сүрәһен йәки Әл-Фатиха сүрәһен уҡыуын тыңлағыҙ.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
- Мәхмүд Хәлил әл-Хосари — мысырлы ҡари (1917–1980)
- Мөхәммәд Сиддиҡ әл-Миншәүи — ҡариҙар ғаиләһенән сыҡҡан мысырлы ҡари (1920–1969)
- Мишари Рәшид әл-Әфәси — күвейтлы ҡари һәм имам (1976 йылда тыуған)
- Әбдер-Рахман әс-Сөдәйс — Сәғүд Ғәрәбстаны ҡариы, 1984 йылдан алып Мәккәләге Мәсжид әл-Харам имамы
- Сәғд әл-Ғамиди — Даммамдан Сәғүд Ғәрәбстаны ҡариы һәм имамы (1967 йылда тыуған)
- Muslim Chat-тағы Ҡөрьән ҡариҙары исемлеге
- Ҡари — ҡари кем ул
- Изге Ҡөрьәнде онлайн уҡығыҙ
Сығанаҡтар
- Abdul Basit ‘Abd us-Samad. Wikipedia. Ҡаралды: 2026 йылдың 3 октябре.
- Мысырҙың «Алтын тамағы» менән уның вафатына 36 йыл тулыу көнөндә танышығыҙ. Egypt Today. Ҡаралды: 2026 йылдың 3 октябре.
Был бит һуңғы тапҡыр 2026 йылдың 3 октябрендә яңыртылды.