Abdul Basit Abdus Samad (arapça: عبد الباسط عبد الصمد; 1927 – 30 noýabr 1988 ý.) müsürli kary, ýagny Kuran-y Kerimi okaýjydy. “Altyn bogaz” ady bilen ýatlanýan bu kary ýigriminji asyryň iň beýik karylarynyň biri hasaplanýar we onuň ýazgylary häzir hem bütin musulman dünýäsinde öýlerde, metjitlerde we radioda ýaňlanýar. Onuň murattal okalyşy Muslim Chat-daky Kuranyň alty karysynyň biridir.
Ýaş ýyllary
Abdul Basit 1927 ýylda Ýokarky Müsürde, Luksordan günortada, Nil kenaryndaky Armant şäherçesinde dünýä indi. Ol Kurany çagalykda ýat tutdy we öz sebitindäki mugallymlardan täjwidi — dogry okamagyň düzgünlerini öwrendi; tiz wagtdan onuň sesini mejlislerde eşitmek isleýänler köpeldi.
Kärine ýoly
1951 ýylda ol Müsür radiosynyň karysy boldy we onuň sesi tiz wagtda Müsürüň çäginden has uzaklarda tanaldy. Ol Kairiň meşhur metjitlerinde, şol sanda Al-Hussein metjidinde kary bolup gulluk etdi.
1950-nji ýyllardan 1980-nji ýyllara çenli ol Kuran okamak üçin örän köp ýurda — beýleki köp ýurtlaryň arasynda Saud Arabystanyna, Pakistana, Hindistana, Indoneziýa, Malaýziýa, Günorta Afrika, Marokko, Alžire, Fransiýa we Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna syýahat etdi. Birnäçe döwletiň hökümeti ony medallar bilen sylaglady. Ol şeýle hem Müsürdäki Kuran karylary birleşiginiň ilkinji başlygydy.
Usul
Abdul Basit özüniň ajaýyp dem dolandyryşy — uzyn bölekleri bir demde okamagy — we duýga ýugrulan, arassa, ýaňlanýan sesi bilen meşhurdyr. Ol tutuş Kurany gündelik diňlemek üçin amatly bolan ölçegli murattal usulynda-da, has haýal we owazly mujawwad usulynda-da ýazga aldy.
Ony köplenç Mahmoud Khalil Al-Husary, Muhammet Siddiq Al-Minshawi we Mustafa Ismail bilen birlikde häzirki döwrüň iň täsirli dört müsürli karysynyň biri hökmünde agzaýarlar.
Aradan çykyşy we mirasy
Ol 30 noýabr 1988 ý. Kairde aradan çykdy. Onuň adyny göterýän metjit doglan şäheri Armantda açyldy, ogullaryndan ikisi hem onuň ýoluny dowam etdirip kary boldy. Onlarça ýyl geçse-de, onuň ýazgylary Kuranyň iň köp diňlenýän okalyşlarynyň arasynda galýar.
Muslim Chat-da diňlemek
Muslim Chat-daky Kuranda islendik süräni açyň we Recitation (Okalyş) bölüminde Abdul Basit-i saýlaň: süre aýatma-aýat okalýar, okalýan aýat Mushaf sahypasynda bellenýär we sahypalar özbaşdak öwrülýär. Bu web saýtyň süre sahypalarynda hem şol saýlaw bar. Abdul Basitiň okaýan Ýasin süresini, Rahman süresini, Mülk süresini, Kähf süresini ýa-da Fatiha süresini diňläň.
Şeýle hem serediň
- Mahmoud Khalil Al-Husary — müsürli kary (1917–1980)
- Muhammet Siddiq Al-Minshawi — karylar maşgalasyndan bolan müsürli kary (1920–1969)
- Mishary Rashid Alafasy — kuweýtli kary we ymam (1976 ý. doglan)
- Abdur-Rahman As-Sudais — 1984 ýyldan bäri Mekgedäki Mesjid al-Haramyň ymamy bolan saudly kary
- Saad Al-Ghamdi — Dammamdan bolan saudly kary we ymam (1967 ý. doglan)
- Muslim Chat-daky Kuran karylarynyň sanawy
- Kary — kary kim
- Kuran-y Kerimi onlaýn okaň
Çeşmeler
- Abdul Basit ‘Abd us-Samad. Wikipedia. Görlen senesi: 3 oktýabr 2026 ý.
- Müsüriň “Altyn bogazy” bilen onuň aradan çykmagynyň 36 ýyllygynda tanyşyň. Egypt Today. Görlen senesi: 3 oktýabr 2026 ý.
Bu sahypa soňky gezek 3 oktýabr 2026 ý. täzelendi.