Мәхмүд Хәлил әл-Хосари (ғәрәпсә: محمود خليل الحصري; 1917 йылдың 17 сентябре – 1980 йылдың 24 ноябре) — мысырлы ҡари һәм Ҡөрьән ҡираәттәре ғалимы. Ул тулы Ҡөрьәнде мөрәттәл рәүешендә яҙҙырған тәүге ҡари булған, ә уның аныҡ, ашыҡмай уҡыуы бик күп быуындарға тәжүид өйрәнергә ярҙам иткән. Ул — Muslim Chat Ҡөрьәнендәге алты ҡариҙың береһе.
Бала саҡ һәм белем алыу
Әл-Хосари 1917 йылдың 17 сентябрендә Нил дельтаһындағы Танта ҡалаһы эргәһендәге Шубра ән-Нәмлә ауылында тыуған. Ул дүрт йәшендә Ҡөрьән мәҙрәсәһенә барған һәм һигеҙ йәшенә тиклем бөтә Ҡөрьәнде яттан өйрәнеп бөткән.
Артабан ул Ҡаһирәлә Әл-Әзһәрҙә уҡыған һәм унда Ҡөрьәндең ун ҡанунлы ҡираәтен (ҡираәт) үҙләштергән.
Эшмәкәрлеге
1944 йылда ул Мысыр радиоһы үткәргән конкурста еңеп, уның ҡариҙарының береһе булып киткән. Күп йылдар буйы Ҡаһирәләге Әл-Хөсәйен мәсетенең ҡариы булып хеҙмәт иткән һәм уға Мысыр ҡариҙарының башлығы тигәнде аңлатҡан Шәйех әл-Мәҡәри исеме бирелгән.
Ул күп илдәрҙә Ҡөрьән уҡыған, шул иҫәптән 1977 йылда Берләшкән Милләттәр Ойошмаһында ла, һәм Мысырҙың сәнғәт һәм фән өлкәһендәге наградаһына лайыҡ булған.
Яҙмалары
1961 йылда Хафс ғән Ғәсим ҡираәтенән башлап, Әл-Хосари бөтә Ҡөрьәнде мөрәттәл рәүешендә яҙҙырған тәүге ҡари булған. Һуңыраҡ ул башҡа ҡираәттәрҙе лә яҙҙырған, шул иҫәптән Варш ғән Нафиғ ҡираәтен. Өйрәнеүселәр уның артынан ҡабатлай алһын өсөн эшләнгән әкрен уҡыу яҙмалары әле лә киң ҡулланыла.
Һәр хәреф ҙур иғтибар менән әйтелгәнгә күрә, уның уҡыуы хифз — Ҡөрьәнде яттан өйрәнеү — һәм үҙеңдең уҡыуыңды тикшереү өсөн иң яратылғандарҙың береһе.
Вафаты һәм мираҫы
Ул 1980 йылдың 24 ноябрендә Ҡаһирәлә вафат булған. Уны Әбдел-Бәсит Әбдес-Сәмәд, Мөхәммәд Сиддиҡ әл-Миншәүи һәм Мостафа Исмәғил менән бергә егерменсе быуаттың бөйөк мысыр ҡариҙарының береһе итеп иҫкә алалар.
Muslim Chat-та тыңлау
Muslim Chat Ҡөрьәнендә теләһә ниндәй сүрәне асығыҙ һәм Recitation (Уҡыу) бүлегендә Al-Husary (Әл-Хосари) һайлағыҙ: сүрә аят артынан аят уҡыла, уҡылып торған аят Мөсхәф битендә билдәләнә, ә биттәр үҙҙәре ҡайырыла. Был сайттың сүрә биттәрендә лә шундай уҡ һайлау бар. Әл-Хосари уҡыуында Йәсин сүрәһен, Әр-Рахман сүрәһен, Әл-Мөлк сүрәһен, Әл-Кәһф сүрәһен йәки Әл-Фатиха сүрәһен тыңлағыҙ.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
- Әбдел-Бәсит Әбдес-Сәмәд — «Алтын тамаҡ» тип йөрөтөлгән мысырлы ҡари (1927–1988)
- Мөхәммәд Сиддиҡ әл-Миншәүи — ҡариҙар ғаиләһенән сыҡҡан мысырлы ҡари (1920–1969)
- Мишари Рәшид әл-Әфәси — күвейтлы ҡари һәм имам (1976 йылда тыуған)
- Әбдер-Рахман әс-Сөдәйс — Сәғүд Ғәрәбстаны ҡариы, 1984 йылдан алып Мәккәләге Мәсжид әл-Харам имамы
- Сәғд әл-Ғамиди — Даммамдан Сәғүд Ғәрәбстаны ҡариы һәм имамы (1967 йылда тыуған)
- Muslim Chat-тағы Ҡөрьән ҡариҙары исемлеге
- Ҡари — ҡари кем ул
- Изге Ҡөрьәнде онлайн уҡығыҙ
Сығанаҡтар
- Mahmoud Khalil Al-Hussary. Wikipedia. Ҡаралды: 2026 йылдың 3 октябре.
- Sheikh Mahmoud Khalil Al-Husary named Global Quranic Personality (Шәйех Мәхмүд Хәлил әл-Хосари Донъя Ҡөрьән шәхесе тип иғлан ителде). Dubai Eye 103.8. Ҡаралды: 2026 йылдың 3 октябре.
Был бит һуңғы тапҡыр 2026 йылдың 3 октябрендә яңыртылды.